[Bản tin Canada] Ontario cải tổ OINP: Cấu trúc lại diện việc làm & mở mới diện doanh nhân

Ontario vừa công bố đề xuất cải tổ chương trình Đề cử tỉnh bang (OINP) theo lộ trình 2 giai đoạn, đánh dấu sự thay đổi lớn nhất trong nhiều năm qua. Cụ thể: Giai đoạn 1 sẽ hợp nhất 3 dòng “Employer Job Offer” hiện tại thành một dòng duy nhất để tinh gọn quy trình; Giai đoạn 2 dự kiến xóa bỏ các dòng cũ còn lại để thay thế bằng 3 chương trình hoàn toàn mới là: Y tế ưu tiên (không cần Job offer), Doanh nhân (Entrepreneur) và Tài năng đặc biệt.

Đề xuất này đang trong quá trình lấy ý kiến đóng góp và chưa ấn định ngày áp dụng chính thức. Dưới đây là phân tích chi tiết từ chuyên gia VICTORY về tác động của những thay đổi này đến kế hoạch định cư của bạn.

Key takeaways

• Cải tổ toàn diện 2 giai đoạn: Ontario (OINP) đề xuất thay đổi lớn theo 2 bước: Giai đoạn 1 hợp nhất các diện Việc làm (Job Offer); Giai đoạn 2 mở mới 3 chương trình định cư chuyên biệt.
• Cơ hội vàng cho ngành Y tế: Đề xuất dòng Priority Healthcare mới cho phép nhân viên y tế có chứng chỉ hành nghề được nộp hồ sơ định cư mà không cần Job Offer (Thư mời làm việc).
• Tái khởi động diện Doanh nhân: Thay thế dòng Entrepreneur cũ bằng chương trình mới, tập trung vào các nhà đầu tư thiết lập hoặc mua lại doanh nghiệp và vận hành tích cực tại Ontario.
• Siết chặt diện Lao động phổ thông (TEER 4-5): Yêu cầu ứng viên phải có ít nhất 9 tháng kinh nghiệm làm việc tại Ontario với chính chủ lao động bảo lãnh và đáp ứng chuẩn ngoại ngữ.
• Diện Tài năng đặc biệt: Mở lối đi riêng cho các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực học thuật, công nghệ, sáng tạo dựa trên thành tựu thực tế thay vì hệ thống tính điểm truyền thống.

Giai đoạn 1: Hợp nhất dòng “Mời làm việc” (Employer Job Offer)

Trong giai đoạn đầu, Ontario dự kiến hợp nhất 3 dòng “Employer Job Offer” hiện tại thành một dòng duy nhất, chia làm 2 nhánh dựa trên phân loại ngành nghề (TEER Canada). Mục tiêu là tập trung vào kỹ năng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Nhánh 1: Dành cho ngành nghề TEER 0-3 (Lao động kỹ năng cao)

Đây là nhánh dành cho các vị trí quản lý, chuyên gia và lao động kỹ thuật cao. Để đủ điều kiện, ứng viên cần đáp ứng 3 tiêu chí cốt lõi:

• Mức lương: Job offer phải đáp ứng mức lương trung bình (median wage) của nghề đó tại Ontario. Lưu ý: Sinh viên mới tốt nghiệp tại Ontario (trong vòng 2 năm) có thể được chấp nhận mức lương thấp hơn (low-wage level).
• Kinh nghiệm làm việc (Phải đạt 1 trong 3):
  • Ít nhất 6 tháng làm việc tại Ontario cho chính chủ lao động cấp Job offer.
  • Hoặc ít nhất 2 năm kinh nghiệm trong ngành (NOC Canada) đó trong vòng 5 năm qua.
  • Hoặc có giấy phép hành nghề hợp lệ (đối với nghề được điều chỉnh).
• Học vấn: Yêu cầu bằng cấp sau trung học. Ngoại lệ: Nếu đã làm việc 6 tháng cho chủ lao động tại Ontario thì có thể được miễn yêu cầu này.

Nhánh 2: Dành cho ngành nghề TEER 4-5 (Lao động phổ thông/thiếu hụt)

Nhánh này hỗ trợ các ngành đang khát nhân lực như dịch vụ, sản xuất, hỗ trợ tuyến đầu.

• Phạm vi: Tất cả các mã NOC thuộc TEER 4 và 5.
• Tuyển chọn mục tiêu (Targeted Draws): Bộ Di trú sẽ rút hồ sơ dựa trên nhu cầu thị trường hoặc nhóm nghề cụ thể.
• Yêu cầu: Cần đáp ứng chuẩn ngoại ngữ tối thiểu (CLB) và có ít nhất 9 tháng kinh nghiệm làm việc với chính chủ lao động tại Ontario.

Dòng Job Offer sẽ tinh gọn hơn nhưng yêu cầu về kinh nghiệm làm việc thực tế tại Ontario (đối với nhóm TEER 4-5) hoặc kinh nghiệm quá khứ (TEER 0-3) được quy định rất cụ thể.

Có cơ chế linh hoạt riêng cho ngành Xây dựng (qua bảo lãnh Công đoàn) và tuyển chọn theo Vùng (Regional draws).

Giai đoạn 2: Ra mắt 3 dòng định cư OINP hoàn toàn mới

Ở giai đoạn 2, Ontario đề xuất xóa bỏ toàn bộ các dòng còn lại để thay thế bằng 3 chương trình trọng điểm: Y tế, Doanh nhân và Tài năng đặc biệt.

Dòng Y tế Ưu tiên (Priority Healthcare Stream) – Cực hot

Điểm đột phá nhất của dòng này là cơ chế miễn Job Offer cho nhân lực y tế.

• Đối tượng: Nhân viên y tế có chứng chỉ hành nghề hợp lệ tại Ontario.
• Quyền lợi đặc biệt: Không cần có Thư mời làm việc (Job Offer) vẫn có thể nộp hồ sơ xin đề cử.
• Sinh viên mới ra trường: Những người đang trong giai đoạn cuối lấy chứng chỉ hành nghề cũng có thể đủ điều kiện.

Dòng Doanh nhân (Entrepreneur Stream) – Dành cho Nhà đầu tư

Thay thế cho dòng Doanh nhân cũ (đã đóng cửa/kém hiệu quả), dòng mới này hướng tới các nhà đầu tư thực sự muốn đóng góp kinh tế.

• Đối tượng: Người nước ngoài đến Ontario để thành lập doanh nghiệp mới hoặc mua lại doanh nghiệp hiện có (Business Succession).
• Yêu cầu cốt lõi: Phải tích cực vận hành doanh nghiệp, tạo việc làm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế vùng.

Dòng Tài năng Đặc biệt (Exceptional Talent Stream)

Dành cho những cá nhân xuất sắc trong các lĩnh vực: Học thuật, Đổi mới sáng tạo, Khoa học công nghệ và Nghệ thuật.

Tiêu chí đánh giá: Không dựa trên thang điểm truyền thống mà đánh giá định tính (qualitative assessment) dựa trên thành tựu: Giải thưởng quốc tế, công trình nghiên cứu, bằng sáng chế hoặc tác phẩm nghệ thuật được công nhận rộng rãi.

Có thể thấy:

• Nhân viên Y tế: Cơ hội định cư dễ dàng hơn bao giờ hết (không cần tìm chủ lao động bảo lãnh).
• Nhà đầu tư: Dòng Doanh nhân được “hồi sinh” với tiêu chí tập trung vào hiệu quả kinh doanh thực tế.

Tác động của thay đổi này đến hồ sơ định cư của bạn

Việc thay đổi này cho thấy chính sách định cư Ontario đang chuyển dịch từ việc “xét duyệt thụ động” sang “tuyển chọn chủ động” dựa trên giá trị kinh tế thực tế.

• Với người đang làm hồ sơ: Tỉnh bang chưa công bố cụ thể về cách xử lý các hồ sơ đang thụ lý (in-progress) khi chuyển sang Giai đoạn 2. Đây là điểm cần theo dõi sát sao.
• Với người đang lên kế hoạch:
  • Nếu bạn làm nghề Y: Đây là tín hiệu cực tốt, hãy tập trung vào việc lấy chứng chỉ hành nghề (Licence) thay vì chỉ lo tìm Job offer.
  • Nếu bạn là lao động phổ thông (TEER 4-5): Cần chuẩn bị lộ trình sang làm việc trước (Work Permit Canada) để tích lũy đủ 9 tháng kinh nghiệm tại Ontario mới đủ điều kiện vào dòng Job Offer mới.

Cơ hội định cư vẫn rộng mở, nhưng “luật chơi” sẽ đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về năng lực thực tế thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ.

Theo đánh giá của đội ngũ cố vấn định cư tại VICTORY, đề xuất này tác động trái chiều lên:

• Đối với Nhà đầu tư (Business Owners): Việc “hồi sinh” dòng Doanh nhân (Entrepreneur stream) là một tin vui lớn. Tuy nhiên, Ontario sẽ không còn là sân chơi cho việc đầu tư thụ động hay các mô hình kinh doanh “trên giấy”. Tỉnh bang cần những doanh nghiệp thực sự tạo ra dòng tiền và việc làm. Nếu bạn có kế hoạch kinh doanh nghiêm túc hoặc muốn mua lại doanh nghiệp (M&A) để vận hành, đây là thời điểm vàng để chuẩn bị kế hoạch kinh doanh (Business Plan) thuyết phục.
• Đối với Lao động (Skilled Workers):
  • Tin vui: Nhóm ngành Y tế và Tài năng đặc biệt đang được “trải thảm đỏ” với cơ chế miễn Job Offer chưa từng có.
  • Cảnh báo: Với nhóm lao động phổ thông (TEER 4-5), rào cản sẽ lớn hơn rất nhiều. Yêu cầu 9 tháng kinh nghiệm làm việc tại Ontario đồng nghĩa với việc bạn không thể nộp hồ sơ thẳng từ Việt Nam (Offshore) mà buộc phải có lộ trình sang làm việc bằng Work Permit trước.

Lời khuyên: Đừng chờ đến khi luật chính thức ban hành mới bắt đầu hành động. Lịch sử cho thấy khi một chương trình mới mở ra (đặc biệt là diện Y tế hay Doanh nhân mới), giai đoạn đầu tiên thường có tiêu chí “dễ thở” nhất trước khi lượng hồ sơ ồ ạt đổ về khiến tỷ lệ chọi tăng cao.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về đề xuất OINP mới

1. Khi nào những thay đổi này chính thức áp dụng?

Hiện tại OINP đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp từ các bên liên quan (stakeholders). Chưa có ngày chính thức, nhưng đây là tín hiệu cho thấy sự thay đổi sẽ diễn ra trong tương lai gần (có thể là cuối 2025 hoặc 2026).

2. Tôi đang nộp hồ sơ theo dòng Employer Job Offer cũ thì có bị hủy không?

Trong các lần thay đổi luật trước đây, thông thường các hồ sơ đã nộp (submitted) sẽ được xử lý theo luật cũ tại thời điểm nộp. Tuy nhiên, đề xuất lần này chưa nói rõ về điều khoản chuyển tiếp (transitional rules). VICTORY sẽ cập nhật ngay khi có thông báo.

3. Dòng Doanh nhân mới có yêu cầu mức đầu tư bao nhiêu?

Chi tiết về mức vốn tối thiểu chưa được công bố trong bản đề xuất này. Tuy nhiên, trọng tâm sẽ nằm ở việc “tích cực vận hành” và “tạo việc làm”. Nhà đầu tư nên chuẩn bị sẵn sàng kế hoạch kinh doanh khả thi.

Kết luận

Đề xuất cải tổ OINP của Ontario mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe hơn về kinh nghiệm làm việc và đóng góp thực tế. Đặc biệt, dòng Doanh nhân và Lao động kỹ năng đang được định hình lại rõ ràng hơn.

Để không bị động trước những thay đổi luật bất ngờ, bạn nên chuẩn bị hồ sơ sớm nhất có thể.

Bạn cần đánh giá khả năng định cư Ontario theo các tiêu chí mới đề xuất? Liên hệ ngay với VICTORY để được cập nhật tin tức độc quyền và tư vấn lộ trình an toàn nhất cho gia đình.

Nguồn tham khảo: Thông báo chính thức về đề xuất OINP (Ontario Immigrant Nominee Program).

Xem thêm các tin tức định cư mới nhất:

• Toàn cảnh kế hoạch nhập cư Quebec 2026–2029 vừa công bố
• Quebec đóng chương trình PEQ: Ảnh hưởng sinh viên quốc tế
• Ontario tạm dừng Skilled Trades Stream đến bao giờ
• Luật tuyển dụng Ontario 2026 tác động thế nào đến PR
• Nova Scotia triển khai EOI 2025: Điểm số và cách chọn hồ sơ
• RCIP 2025 ưu tiên ngành nào tại Altona Rhineland