Được chuyên gia kiểm duyệt
Bài viết này đã được đội ngũ chuyên gia của chúng tôi trong lĩnh vực định cư quốc tế xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và chất lượng thông tin. Tìm hiểu thêm về Các tiêu chuẩn nội dung bài viết của VICTORY.
Liên minh châu Âu (EU) đang yêu cầu Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia chấm dứt chương trình cấp quốc tịch theo đầu tư (Citizenship by Investment – CBI), còn gọi là Golden Passport. Theo thông tin công bố cuối tháng 7/2026, EU cảnh báo quyền miễn thị thực Schengen của công dân 5 quốc gia Đông Caribbean có thể bị đình chỉ nếu các chương trình này tiếp tục hoạt động.
Động thái này đánh dấu bước siết chặt đáng kể của EU đối với các chương trình hộ chiếu đầu tư. Thay vì chỉ yêu cầu tăng cường thẩm định hồ sơ, EU hiện xem việc duy trì chương trình CBI là yếu tố có thể dẫn đến đình chỉ cơ chế miễn visa.
Ủy ban châu Âu đã theo dõi 5 chương trình CBI tại Đông Caribbean trong các báo cáo về cơ chế đình chỉ thị thực. EU cho rằng quy trình sàng lọc, xác minh danh tính và kiểm tra nguồn gốc đương đơn có thể chưa đủ để loại trừ rủi ro an ninh khi người sở hữu hộ chiếu Caribbean nhập cảnh Schengen theo diện miễn visa.
Tuy nhiên, tại thời điểm cập nhật, EU chưa ban hành quyết định chính thức đình chỉ miễn thị thực đối với cả 5 quốc gia. Các chính phủ Caribbean cũng phản đối việc chấm dứt chương trình khi chưa có nguồn thu thay thế, vì CBI đang đóng góp cho ngân sách, hạ tầng và khả năng ứng phó của các quốc đảo nhỏ.
- EU đang yêu cầu 5 quốc gia Đông Caribbean chấm dứt chương trình Golden Passport, gồm Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia.
- Quyền miễn thị thực Schengen chưa bị đình chỉ tại thời điểm cập nhật, nhưng có thể bị xem xét nếu các chương trình CBI tiếp tục hoạt động.
- Người đã có Golden Passport hiện chưa bị thu hồi quốc tịch hoặc hủy hộ chiếu; rủi ro chính nằm ở quyền đi lại trong tương lai.
- Các quốc gia Caribbean phản đối việc chấm dứt ngay vì doanh thu CBI đang hỗ trợ ngân sách, hạ tầng và khả năng ứng phó của các quốc đảo nhỏ.
- Nhà đầu tư cần phân biệt Golden Passport với Golden Visa, vì yêu cầu mới của EU tập trung vào chương trình cấp quốc tịch theo đầu tư.
- Quyết định đầu tư nên dựa trên tính ổn định pháp lý, mục tiêu dài hạn và khả năng thay đổi quyền lợi, không chỉ dựa vào mức đầu tư hoặc số quốc gia miễn visa.
- Các chương trình hiện vẫn hoạt động, nhưng nhà đầu tư nên theo dõi thông báo chính thức từ EU và chính phủ từng quốc gia trước khi nộp hồ sơ.
EU yêu cầu điều gì đối với các chương trình Golden Passport?
EU yêu cầu Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia xây dựng lộ trình chấm dứt chương trình cấp quốc tịch theo đầu tư trước tháng 6/2028. Trong thư ngày 25/6/2026, Ủy ban châu Âu đề nghị Antigua và Barbuda dừng chương trình CBI trước ngày 1/6/2028; 4 quốc gia Đông Caribbean còn lại nhận được thông báo tương tự.
Yêu cầu mới không còn tập trung riêng vào việc sửa các thiếu sót trong quy trình xét duyệt. Theo cơ chế đình chỉ miễn thị thực sửa đổi của EU, việc một quốc gia vận hành chương trình cấp quốc tịch cho nhà đầu tư không có mối liên hệ thực chất với quốc gia đó đã trở thành căn cứ độc lập để EU xem xét đình chỉ quyền miễn visa Schengen.
Trong thời gian chuyển tiếp, EU yêu cầu các quốc gia CBI thực hiện ngay các biện pháp kiểm soát sau:
- Loại trừ người chịu lệnh trừng phạt của EU khỏi chương trình.
- Tăng cường thẩm định hồ sơ đối với đương đơn thuộc mọi quốc tịch.
- Nâng cấp quy trình xác minh danh tính, lý lịch và nguồn tiền của người xin quốc tịch.
- Báo cáo tiến độ xử lý để Ủy ban châu Âu đánh giá trong báo cáo về Cơ chế đình chỉ thị thực dự kiến công bố tháng 12/2026.
EU hiện có thể đình chỉ miễn thị thực ban đầu trong tối đa 12 tháng và gia hạn thêm 24 tháng nếu quốc gia liên quan không khắc phục nguyên nhân. Nếu vấn đề tiếp tục tồn tại sau giai đoạn đối thoại, EU có thể tiến tới chấm dứt vĩnh viễn chế độ miễn thị thực.
| Yêu cầu của EU | Nội dung chính |
| Chấm dứt chương trình | Xây dựng lộ trình dừng CBI trước tháng 6/2028 |
| Siết thẩm định | Tăng kiểm tra lý lịch, danh tính và nguồn tiền |
| Loại trừ đối tượng rủi ro | Không tiếp nhận người chịu biện pháp hạn chế của EU |
| Theo dõi tiến độ | Đánh giá phản hồi trong báo cáo tháng 12/2026 |
| Biện pháp nếu không đáp ứng | Có thể kích hoạt đình chỉ miễn visa Schengen |
Tại thời điểm cập nhật, EU chưa đình chỉ quyền miễn thị thực Schengen đối với toàn bộ công dân của 5 quốc gia. Tuy nhiên, việc tiếp tục vận hành Golden Passport đã trở thành căn cứ pháp lý rõ ràng để EU kích hoạt cơ chế đình chỉ trong tương lai.
Xem thêm: Cập nhật chính sách định cư Caribbean (CBI) mức sàn năm 2026 200.000 USD, kiểm soát toàn khối
Chưa. Tại thời điểm cập nhật, EU mới yêu cầu 5 quốc gia Đông Caribbean xây dựng lộ trình chấm dứt chương trình Golden Passport và cảnh báo có thể đình chỉ quyền miễn thị thực Schengen nếu các chương trình này tiếp tục hoạt động. Các chương trình CBI tại Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia vẫn đang tiếp nhận hồ sơ.
Những quốc gia nào đang bị ảnh hưởng?
Hiện có 5 quốc gia thành viên của Tổ chức các quốc gia Đông Caribe (Organisation of Eastern Caribbean States – OECS) nhận yêu cầu từ EU về việc chấm dứt chương trình cấp quốc tịch theo đầu tư (CBI). Đây đều là những quốc gia đang triển khai chương trình Golden Passport như một nguồn thu quan trọng cho ngân sách và phát triển kinh tế.
| Quốc gia | Chương trình đầu tư | Quyền lợi hiện tại |
| Antigua và Barbuda | Citizenship by Investment Programme (CIP) | Hộ chiếu và quyền miễn thị thực tới nhiều quốc gia, bao gồm Schengen (hiện vẫn còn hiệu lực) |
| Dominica | Citizenship by Investment Programme (CBI) | Cấp quốc tịch theo đầu tư và hưởng quyền miễn thị thực theo các hiệp định hiện hành |
| Grenada | Citizenship by Investment Programme (CBI) | Quốc tịch theo đầu tư; có Hiệp ước E-2 với Mỹ |
| Saint Kitts và Nevis | Citizenship by Investment Programme (CIP) | Chương trình CBI lâu đời nhất thế giới, triển khai từ năm 1984 |
| Saint Lucia | Citizenship by Investment Programme (CIP) | Quốc tịch theo đầu tư thông qua đóng góp hoặc đầu tư được phê duyệt |
Điểm chung của cả 5 quốc gia là đều cho phép nhà đầu tư nước ngoài đủ điều kiện nhận quốc tịch thông qua đóng góp vào Quỹ phát triển quốc gia hoặc đầu tư vào các dự án được Chính phủ phê duyệt. Mức đầu tư tối thiểu hiện dao động từ khoảng 100.000 USD, tùy từng chương trình và số lượng thành viên trong hồ sơ.
Theo các lãnh đạo Đông Caribbean, doanh thu từ chương trình CBI đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các dự án hạ tầng, y tế, giáo dục, phục hồi sau thiên tai và cân đối ngân sách của các quốc đảo có quy mô kinh tế nhỏ. Đây cũng là lý do các quốc gia này phản đối yêu cầu chấm dứt chương trình nếu chưa có nguồn thu thay thế phù hợp.
Đáng chú ý, EU hiện chưa mở rộng yêu cầu này sang các chương trình Golden Visa (cấp quyền cư trú theo đầu tư) hoặc các chương trình đầu tư định cư tại những khu vực khác. Tranh chấp hiện chỉ tập trung vào các chương trình cấp quốc tịch trực tiếp theo đầu tư (Citizenship by Investment) của 5 quốc gia Đông Caribbean.
Xem thêm: Bảng so sánh 23 quốc gia mua quốc tịch nước nào rẻ nhất?
Chưa. Quyền miễn thị thực Schengen của công dân 5 quốc gia Đông Caribbean hiện vẫn có hiệu lực. Tuy nhiên, EU đã cảnh báo có thể kích hoạt cơ chế đình chỉ miễn visa nếu các quốc gia này không đáp ứng yêu cầu về chương trình Golden Passport.
Vì sao EU muốn chấm dứt Golden Passport?
EU cho rằng các chương trình Golden Passport tạo ra rủi ro đối với an ninh, tính toàn vẹn của cơ chế miễn thị thực Schengen và chính sách quốc tịch của Liên minh châu Âu. Theo Ủy ban châu Âu, việc cấp quốc tịch cho nhà đầu tư mà không yêu cầu “mối liên hệ thực chất” với quốc gia cấp quốc tịch có thể làm suy yếu hiệu quả của cơ chế kiểm soát biên giới và quản lý nhập cư.
Những quan ngại chính mà EU đưa ra gồm:
| Quan ngại của EU | Nội dung |
| Rủi ro an ninh | Người có tiền án, liên quan tội phạm có tổ chức hoặc chịu lệnh trừng phạt có thể lợi dụng chương trình để có thêm quốc tịch và tiếp cận khu vực Schengen. |
| Thẩm định chưa đầy đủ | Một số quốc gia quy mô nhỏ được cho là chưa đủ nguồn lực để xác minh lý lịch, nguồn tài sản và nhân thân của đương đơn trên phạm vi toàn cầu. |
| Nguy cơ rửa tiền và trốn tránh lệnh trừng phạt | Chương trình CBI có thể bị lợi dụng để hợp thức hóa tài sản hoặc né tránh các biện pháp trừng phạt quốc tế. |
| Ảnh hưởng cơ chế miễn visa Schengen | Người mang hộ chiếu CBI được hưởng quyền miễn thị thực vào Schengen dù trước đó quốc tịch gốc có thể không được hưởng quyền này. |
Theo lập trường mới của EU, việc một quốc gia tiếp tục vận hành chương trình cấp quốc tịch theo đầu tư đã trở thành căn cứ để xem xét đình chỉ miễn thị thực, thay vì chỉ xử lý các sai sót trong quy trình thẩm định như trước đây. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của EU đối với các chương trình Golden Passport.
Quan điểm này cũng phù hợp với phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (Court of Justice of the European Union – CJEU) đối với chương trình Golden Passport của Malta. Tòa án kết luận việc cấp quốc tịch chỉ dựa trên khoản đầu tư tài chính, không yêu cầu mối liên hệ thực chất với quốc gia thành viên, không phù hợp với các nghĩa vụ theo luật EU. Phán quyết này được xem là tiền lệ pháp lý quan trọng trong chính sách của EU đối với các chương trình quốc tịch theo đầu tư.
Trong khi đó, các quốc gia Đông Caribbean cho rằng CBI là nguồn thu hợp pháp và thiết yếu đối với những nền kinh tế nhỏ, đồng thời khẳng định đã liên tục tăng cường quy trình thẩm định, chia sẻ thông tin và hợp tác quốc tế trong những năm gần đây. Đây cũng là nguyên nhân khiến hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về tương lai của các chương trình Golden Passport.
Các quốc gia Caribbean phản ứng như thế nào?
Các quốc gia Đông Caribbean khẳng định sẽ không chấm dứt chương trình Golden Passport nếu chưa có nguồn thu thay thế khả thi và đang tìm kiếm đối thoại với EU để bảo vệ lợi ích kinh tế của khu vực. Ngay sau khi nhận được thư từ Ủy ban châu Âu, lãnh đạo 5 quốc gia đã tổ chức cuộc họp khẩn tại Dominica nhằm thống nhất lập trường trước yêu cầu của EU.
Sau cuộc họp, các nhà lãnh đạo nhất trí triển khai một số bước đi:
- Thành lập đoàn công tác cấp cao đến Brussels để làm việc với Ủy ban châu Âu (European Commission), Hội đồng Liên minh châu Âu (Council of the European Union) và các nhà hoạch định chính sách của EU.
- Đề nghị EU tiếp tục đối thoại, thay vì áp dụng biện pháp đình chỉ miễn thị thực ngay lập tức.
- Giải thích những đặc thù của các quốc đảo nhỏ, nơi nguồn thu từ chương trình CBI đóng vai trò quan trọng đối với ngân sách và phát triển kinh tế.
- Kêu gọi EU hỗ trợ xây dựng các nguồn thu thay thế nếu yêu cầu chấm dứt chương trình Golden Passport được thực hiện.
Lãnh đạo các quốc gia cũng nhấn mạnh rằng doanh thu từ chương trình CBI đang được sử dụng để:
- Phát triển hạ tầng giao thông và công trình công cộng.
- Đầu tư cho y tế và giáo dục.
- Tăng cường khả năng ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu.
- Hỗ trợ ổn định ngân sách của các quốc đảo có quy mô kinh tế nhỏ.
Thủ tướng Antigua và Barbuda Gaston Browne khẳng định chương trình Citizenship by Investment là “một trụ cột quan trọng của nền kinh tế” và Chính phủ sẽ không chấp nhận việc chấm dứt đơn phương nếu chưa có “nguồn thu thay thế khả thi, cụ thể và đáng tin cậy”. Theo ông, việc loại bỏ chương trình trong thời gian ngắn có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế và đời sống người dân.
Trong tuyên bố chung sau cuộc họp, các nhà lãnh đạo Đông Caribbean cũng cho biết họ không phản đối việc tăng cường tiêu chuẩn thẩm định hồ sơ, nhưng cho rằng việc yêu cầu chấm dứt hoàn toàn chương trình CBI là chưa cân bằng với thực tế phát triển của các quốc đảo nhỏ. Các nước cam kết tiếp tục nâng cao quy trình kiểm tra lý lịch, xác minh nguồn tiền và hợp tác chia sẻ thông tin với các đối tác quốc tế nhằm giải quyết những quan ngại mà EU đưa ra.
Người đã có Golden Passport có bị ảnh hưởng không?
Chưa. Tại thời điểm cập nhật, EU chưa yêu cầu thu hồi quốc tịch đã được cấp hoặc hủy hiệu lực hộ chiếu của những người đã nhận quốc tịch theo chương trình Golden Passport. Các chương trình CBI tại 5 quốc gia Đông Caribbean vẫn đang hoạt động và quyền miễn thị thực Schengen của công dân các nước này cũng chưa bị đình chỉ.
Điều này đồng nghĩa, những người đã được cấp quốc tịch trước đây vẫn giữ nguyên quốc tịch và hộ chiếu đã được cấp, trừ khi chính phủ của quốc gia đó có quyết định khác hoặc phát hiện hồ sơ được cấp không đúng quy định. Hiện chưa có thông báo chính thức từ EU hoặc các quốc gia Caribbean về việc áp dụng hồi tố đối với các trường hợp đã được nhập quốc tịch.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng giá trị của hộ chiếu Caribbean có thể thay đổi nếu EU kích hoạt cơ chế đình chỉ miễn thị thực Schengen trong tương lai. Khi đó, tác động chủ yếu sẽ liên quan đến quyền đi lại, không phải quyền sở hữu quốc tịch.
Có thể phân biệt như sau:
| Nội dung | Tình trạng hiện tại |
| Quốc tịch đã được cấp có bị thu hồi? | Chưa có thông báo |
| Hộ chiếu đã cấp còn hiệu lực? | Có (theo quy định hiện hành của từng quốc gia) |
| Quyền miễn visa Schengen có bị đình chỉ? | Chưa, nhưng EU cảnh báo có thể xem xét nếu các chương trình CBI tiếp tục hoạt động |
| Chương trình Golden Passport còn mở? | Có, tại thời điểm cập nhật |
Đối với những nhà đầu tư đang cân nhắc tham gia chương trình Golden Passport, đây là yếu tố cần được đánh giá cẩn trọng. Trong nhiều năm qua, quyền miễn thị thực Schengen là một trong những lợi ích quan trọng nhất của các chương trình CBI Caribbean. Nếu cơ chế này bị thay đổi trong tương lai, giá trị sử dụng của hộ chiếu có thể không còn như kỳ vọng ban đầu, dù quốc tịch vẫn được công nhận hợp pháp.
Chưa. EU chưa yêu cầu thu hồi quốc tịch hoặc hủy hộ chiếu đã được cấp theo các chương trình Golden Passport. Hiện cũng chưa có thông báo áp dụng hồi tố đối với những người đã trở thành công dân của các quốc gia Caribbean thông qua chương trình CBI.
Điều này tác động thế nào đến người đang cân nhắc đầu tư định cư?
Thông báo mới của EU chưa đồng nghĩa các chương trình Golden Passport Caribbean bị hủy bỏ, nhưng làm gia tăng đáng kể rủi ro chính sách đối với những nhà đầu tư đang cân nhắc lựa chọn quốc tịch theo đầu tư. Khi quyền miễn thị thực Schengen trở thành yếu tố có thể thay đổi, nhà đầu tư cần đánh giá chương trình dựa trên tính ổn định pháp lý và mục tiêu dài hạn, thay vì chỉ so sánh mức đầu tư tối thiểu hoặc số lượng quốc gia được miễn visa.
Hiện tại, các chương trình CBI của Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia vẫn tiếp tục tiếp nhận hồ sơ. Tuy nhiên, tranh chấp giữa EU và các quốc gia Đông Caribbean cho thấy lợi ích của chương trình có thể thay đổi nếu chính sách miễn thị thực Schengen được điều chỉnh trong tương lai.
Đối với nhà đầu tư, đây cũng là thời điểm cần phân biệt rõ giữa Golden Passport và Golden Visa:
| Golden Passport | Golden Visa |
| Cấp quốc tịch thông qua đầu tư | Cấp quyền cư trú thông qua đầu tư |
| Có thể được cấp hộ chiếu của quốc gia đó | Không cấp quốc tịch ngay |
| Đang chịu nhiều sức ép từ EU | Hiện không phải trọng tâm của tranh chấp lần này |
| Chủ yếu áp dụng tại một số quốc gia Caribbean | Phổ biến tại nhiều quốc gia châu Âu như Hy Lạp, Latvia, Hungary (theo chương trình của từng nước) |
Thông tin mới cũng phản ánh xu hướng quốc tế ngày càng siết chặt các chương trình đầu tư lấy quốc tịch, với trọng tâm là minh bạch nguồn tiền, tăng cường thẩm định và kiểm soát an ninh. Vì vậy, trước khi quyết định đầu tư, nhà đầu tư nên đánh giá toàn diện các yếu tố như tính ổn định của chương trình, quyền lợi lâu dài, khả năng duy trì miễn thị thực và mục tiêu sử dụng quốc tịch, thay vì chỉ tập trung vào chi phí hoặc thời gian xử lý hồ sơ.
Nhà đầu tư chưa cần vội thay đổi kế hoạch, nhưng nên theo dõi sát các diễn biến chính sách. Bên cạnh mức đầu tư và thời gian xử lý hồ sơ, cần đánh giá thêm tính ổn định của chương trình, quyền lợi miễn thị thực trong dài hạn và các rủi ro pháp lý có thể phát sinh trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
Nhà đầu tư chưa cần quá lo lắng vì các chương trình Golden Passport Caribbean hiện vẫn hoạt động và quyền miễn visa Schengen chưa bị đình chỉ. Tuy nhiên, rủi ro chính sách đã tăng, nên VICTORY khuyến nghị đánh giá kỹ mục tiêu, ngân sách và giá trị dài hạn trước khi quyết định đầu tư.
Kết luận
Yêu cầu mới của EU chưa khiến các chương trình Golden Passport Caribbean chấm dứt ngay, nhưng đã làm tăng rõ rệt rủi ro chính sách đối với nhà đầu tư. Tại thời điểm cập nhật, 5 chương trình tại Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, cùng Saint Lucia vẫn hoạt động và quyền miễn thị thực Schengen chưa bị đình chỉ.
Rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở giá trị quyền đi lại trong tương lai, không phải việc quốc tịch đã cấp bị thu hồi ngay lập tức. Vì vậy, nhà đầu tư nên đánh giá chương trình dựa trên mục tiêu dài hạn, mức độ ổn định pháp lý và khả năng chấp nhận thay đổi quyền lợi, thay vì chỉ nhìn vào mức đầu tư hoặc số quốc gia được miễn visa.
VICTORY có thể hỗ trợ nhà đầu tư rà soát mục tiêu gia đình, ngân sách và mức độ ưu tiên giữa quyền cư trú, quyền đi lại và quốc tịch. Việc so sánh đúng giữa Golden Passport, Golden Visa và các chương trình đầu tư định cư khác sẽ giúp hạn chế rủi ro khi chính sách thay đổi.
Theo dõi chuyên mục Tin tức của VICTORY để cập nhật các thay đổi mới nhất về đầu tư định cư và chính sách di trú quốc tế từ nguồn chính thống.
Xem thêm các tin tức định cư mới nhất:
- Caribbean siết chống rửa tiền 2026: CBI không còn dễ đi
- St. Kitts & Nevis cải tổ chương trình CBI 2026
