[Bản tin Canada] EU đề xuất Canada trở thành “thành viên liên kết”: Cơ hội nào có thể mở ra?

Ngày 16/09/2026, Liên minh châu Âu (EU) đề xuất mở đường để Canada trở thành “associate member” (thành viên liên kết) đầu tiên của khối, mở ra khả năng tăng hợp tác và mở rộng cơ hội học tập, làm việc, di chuyển giữa Canada và châu Âu trong tương lai. Một ngày sau, 17/09/2026, Thủ tướng Canada Mark Carney chính thức hoan nghênh đề xuất này trong bài phát biểu trước Nghị viện châu Âu tại Strasbourg, Pháp.

Đáng chú ý, Canada và EU không chỉ muốn tăng cường thương mại mà còn hướng tới hợp tác sâu hơn về năng lượng, khoáng sản quan trọng, trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu và kết nối người dân. Ông Carney cũng đề cập mục tiêu tạo thêm cơ hội để người trẻ Canada và châu Âu làm việc, học tập và sinh sống ở hai bên Đại Tây Dương, đồng thời thúc đẩy khả năng Canada tham gia Erasmus+ (Chương trình giáo dục, đào tạo và trao đổi thanh niên của EU).

Tuy nhiên, Canada hiện chưa trở thành thành viên liên kết của EU và chưa có quyền làm việc, học tập hoặc cư trú mới nào được chính thức áp dụng. Hai bên mới ở giai đoạn đầu của quá trình xây dựng quan hệ mới, vì vậy các quyền lợi cụ thể và thời điểm triển khai vẫn cần chờ những thông báo tiếp theo.

EU vừa đề xuất Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên

Ngày 16/09/2026, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất mở đường để Canada trở thành “associate member” (thành viên liên kết) đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU). Nếu được triển khai, đây sẽ là một bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Canada-EU, đưa hợp tác giữa hai bên vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại hiện nay.

Đề xuất hướng tới việc tăng cường hợp tác Canada-EU trên nhiều lĩnh vực:

• Thương mại: thúc đẩy thương mại hàng hóa, dịch vụ và thương mại số.
• Năng lượng và khoáng sản quan trọng: tăng hợp tác và củng cố chuỗi cung ứng.
• Công nghệ: mở rộng hợp tác về trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực công nghệ mới.
• Quốc phòng và an ninh: tăng khả năng phối hợp giữa Canada và các đối tác châu Âu.
• Học tập và làm việc: mở rộng kết nối giữa người dân, trong đó có cơ hội để người trẻ học tập, làm việc và sinh sống ở hai bên Đại Tây Dương.

Ngày 17/09/2026, Thủ tướng Canada Mark Carney đã lên tiếng hoan nghênh đề xuất khi phát biểu trước Nghị viện châu Âu tại Strasbourg, Pháp. Tuy nhiên, ông cũng cho biết hai bên mới đang ở giai đoạn đầu của quá trình xây dựng quan hệ mới.

Vì vậy, “thành viên liên kết” hiện là đề xuất, không có nghĩa Canada đã gia nhập EU hoặc người Canada đã được tự do sang các nước EU sinh sống và làm việc. Các quyền cụ thể, phạm vi hợp tác và thời điểm áp dụng vẫn cần chờ Canada và EU tiếp tục thống nhất.

Canada và EU muốn mở rộng hợp tác những gì?

Canada và EU muốn đưa quan hệ song phương vượt ra ngoài thương mại, mở rộng sang quốc phòng, năng lượng, khoáng sản quan trọng, công nghệ, nghiên cứu và đặc biệt là tăng cơ hội học tập, làm việc giữa người dân hai bên. Đây là những lĩnh vực được nhấn mạnh khi hai bên thảo luận về một khuôn khổ hợp tác sâu rộng hơn.

Các hướng hợp tác đáng chú ý gồm:

Trong đó, học tập và làm việc là một trong những nội dung đáng chú ý nhất đối với người dân. Thủ tướng Mark Carney đề cập việc tăng kết nối giữa người dân Canada và châu Âu, đồng thời nêu khả năng Canada tham gia Erasmus+ (Chương trình giáo dục, đào tạo và trao đổi thanh niên của EU) để mở rộng cơ hội học tập và trao đổi.

Canada và EU hiện đã có Comprehensive Economic and Trade Agreement – CETA (Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện Canada-EU) làm nền tảng cho quan hệ thương mại. Hướng đi mới được đề xuất sẽ mở rộng quan hệ này sang nhiều lĩnh vực hơn, thay vì chỉ tập trung vào trao đổi hàng hóa và dịch vụ.

Tuy nhiên, đây chỉ mới là định hướng hợp tác và chưa đồng nghĩa các quyền mới về làm việc, học tập hoặc cư trú đã có hiệu lực. Canada và EU vẫn cần tiếp tục thống nhất các điều khoản cụ thể trước khi người dân có thể hưởng những quyền lợi mới.

Người Canada có thể có thêm cơ hội làm việc và học tập tại châu Âu

Có thể, nhưng đây mới là định hướng được Canada và EU thảo luận, chưa có quyền làm việc, học tập hoặc sinh sống mới nào chính thức có hiệu lực. Thủ tướng Mark Carney cho biết một trong những mục tiêu của quan hệ Canada-EU sâu rộng hơn là tăng kết nối giữa người dân hai bên, đặc biệt với người trẻ.

Trong bài phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 17/09/2026, ông Carney đề cập hai hướng đáng chú ý:

• Mở rộng cơ hội làm việc, học tập và sinh sống: Canada muốn người trẻ có thêm lựa chọn để trải nghiệm cuộc sống, học tập và làm việc ở hai bên Đại Tây Dương.
• Thúc đẩy Canada tham gia Erasmus+ (Chương trình giáo dục, đào tạo và trao đổi thanh niên của EU): nếu được triển khai, sinh viên Canada và châu Âu có thể có thêm cơ hội học tập, trao đổi và kết nối với các trường đại học ở hai bên.

Canada thực tế đã có nền tảng cho việc trao đổi lao động trẻ với châu Âu. Thông qua International Experience Canada – IEC (Chương trình Trải nghiệm Quốc tế Canada), Canada hiện có các thỏa thuận di chuyển thanh niên với hơn 35 quốc gia, trong đó có nhiều nước EU. Các chương trình hiện có cho phép một số công dân trẻ đủ điều kiện sang quốc gia đối tác làm việc và trải nghiệm trong thời gian nhất định.

Điểm cần phân biệt là đề xuất Canada-EU hiện chưa tạo ra quyền tự do làm việc hoặc cư trú trên toàn EU cho công dân Canada. Việc cơ hội này có được mở rộng sang nhiều quốc gia hơn, thời gian lưu trú dài hơn hoặc phạm vi quyền lợi lớn hơn hay không sẽ phụ thuộc vào các thỏa thuận cụ thể được Canada và EU công bố sau này.

Xem thêm: Công dân Canada miễn visa những nước nào? Danh sách 2026

Canada đã trở thành thành viên liên kết của EU chưa?

Chưa. Tính đến tháng 9/2026, Canada chưa trở thành “associate member” (thành viên liên kết) của Liên minh châu Âu (EU). Đây mới là đề xuất được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đưa ra ngày 16/09/2026 và được Thủ tướng Canada Mark Carney hoan nghênh một ngày sau đó.

Ông Carney cũng cho biết Canada và EU mới đang ở giai đoạn đầu của quá trình xây dựng quan hệ mới. Vì vậy, hiện chưa có thỏa thuận cuối cùng về phạm vi hợp tác hoặc những quyền cụ thể mà người dân Canada có thể được hưởng.

Có thể hiểu tình trạng hiện tại như sau:

Do đó, người Canada hiện chưa thể dựa vào đề xuất này để tự do sang các nước EU làm việc hoặc sinh sống. Những khả năng như mở rộng cơ hội việc làm, học tập hay di chuyển mới chỉ là định hướng đang được thảo luận và cần chờ các thỏa thuận cụ thể trong thời gian tới.

Vì sao Canada muốn tăng cường quan hệ với EU?

Canada muốn tăng cường quan hệ với Liên minh châu Âu (EU) để đa dạng hóa đối tác, giảm rủi ro từ biến động thương mại toàn cầu và tăng khả năng tự chủ trong các lĩnh vực chiến lược như năng lượng, quốc phòng, công nghệ và khoáng sản quan trọng. Đây là một phần trong định hướng của Chính phủ Canada nhằm xây dựng quan hệ sâu hơn với các đối tác đáng tin cậy ngoài thị trường truyền thống.

Trong bài phát biểu ngày 17/09/2026, Thủ tướng Mark Carney cho rằng môi trường kinh tế và địa chính trị đang thay đổi khi thuế quan, tài chính và chuỗi cung ứng có thể được sử dụng để gây sức ép giữa các quốc gia. Vì vậy, Canada muốn tăng khả năng chống chịu bằng cách hợp tác sâu hơn với EU thay vì phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường hoặc một nguồn cung.

Canada và EU cũng có nhiều thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau:

• EU: có thị trường lớn, năng lực nghiên cứu, sản xuất tiên tiến và nền công nghiệp quốc phòng mạnh.
• Canada: có nguồn năng lượng lớn, khoáng sản quan trọng, năng lực về trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, không gian và hệ thống tài chính phát triển.
• Hai bên: muốn kết hợp những thế mạnh này để tăng an ninh kinh tế, mở rộng thương mại và tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp cũng như người dân.

Quan hệ Canada-EU hiện đã có nền tảng từ Comprehensive Economic and Trade Agreement – CETA (Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện Canada-EU). Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, thương mại hàng hóa giữa hai bên đã tăng khoảng 75% trong chưa đầy một thập kỷ nhờ CETA. Đề xuất mới hướng tới đưa quan hệ này lên mức cao hơn, mở rộng từ thương mại sang công nghệ, quốc phòng, năng lượng, nghiên cứu và kết nối người dân.

Xem thêm: So sánh nền kinh tế Mỹ và Canada: Đâu là cơ hội đầu tư?

Quan hệ Canada-EU mới có ý nghĩa gì với người muốn định cư Canada?

Nếu quan hệ Canada-EU được nâng cấp và các đề xuất hiện nay được triển khai thành thỏa thuận cụ thể, người định cư tại Canada có thể có thêm cơ hội về việc làm, học tập, phát triển nghề nghiệp và di chuyển quốc tế. Đáng chú ý nhất là định hướng tạo điều kiện để người trẻ có thể làm việc, học tập và sinh sống thuận lợi hơn giữa Canada và châu Âu.

Những lợi ích tiềm năng đáng chú ý gồm:

• Thêm cơ hội làm việc tại châu Âu: nếu Canada và EU mở rộng các thỏa thuận di chuyển lao động, công dân Canada có thể tiếp cận thêm cơ hội làm việc tại các quốc gia EU.
• Mở rộng cơ hội học tập: Canada đang đề cập khả năng tham gia Erasmus+ (Chương trình giáo dục, đào tạo và trao đổi thanh niên của EU), qua đó có thể mở thêm cơ hội học tập và trao đổi tại châu Âu.
• Tăng lựa chọn sinh sống và trải nghiệm quốc tế: quan hệ sâu rộng hơn có thể giúp người Canada tiếp cận nhiều lựa chọn hơn về nơi học tập, làm việc và sinh sống ở hai bên Đại Tây Dương.
• Mở thêm cơ hội nghề nghiệp ngay tại Canada: hợp tác Canada-EU về năng lượng, khoáng sản quan trọng, trí tuệ nhân tạo, công nghệ và thương mại có thể thúc đẩy đầu tư và nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực này.
• Gia tăng lợi ích dài hạn của quốc tịch Canada: nếu các thỏa thuận tương lai dành thêm quyền làm việc hoặc di chuyển cho công dân Canada, những người định cư và sau đó đủ điều kiện nhập quốc tịch Canada có thể hưởng thêm các cơ hội tại châu Âu.

Tuy nhiên, đây mới là những lợi ích có thể hình thành nếu Canada và EU đạt được thỏa thuận cuối cùng. Hiện chưa có quyền làm việc, học tập hay cư trú mới tại EU được xác lập từ đề xuất này. Đặc biệt, Permanent Residence (PR Canada) không tự động mang lại quyền sinh sống hoặc làm việc tại EU; phạm vi người được hưởng quyền lợi sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận chính thức sau này.

Điều gì cần theo dõi tiếp theo?

Bước tiếp theo quan trọng nhất là Canada và EU phải xác định cụ thể mô hình “associate member” (thành viên liên kết) sẽ bao gồm những quyền và hình thức hợp tác nào. Hiện hai bên mới ở giai đoạn đầu và chưa có thỏa thuận cuối cùng về quyền làm việc, học tập hay sinh sống.

Trong thời gian tới, những nội dung đáng chú ý gồm:

• Cấu trúc của quan hệ Canada-EU mới: Canada sẽ tham gia ở mức độ nào và “thành viên liên kết” sẽ mang lại những quyền, nghĩa vụ gì.
• Quyền làm việc và di chuyển: liệu công dân Canada có được mở rộng cơ hội làm việc, sinh sống hoặc lưu trú dài hạn tại các quốc gia EU hay không.
• Cơ hội học tập: Canada có chính thức tham gia Erasmus+ (Chương trình giáo dục, đào tạo và trao đổi thanh niên của EU) và phạm vi quyền lợi dành cho sinh viên, người trẻ như thế nào.
• Đối tượng được hưởng quyền lợi: các quyền mới sẽ dành cho công dân Canada, thường trú nhân hay chỉ một số nhóm đủ điều kiện.
• Thời điểm triển khai: sau khi hai bên thống nhất nội dung, cần theo dõi thời điểm các thỏa thuận chính thức được thông qua và bắt đầu có hiệu lực.

Thủ tướng Mark Carney cho biết Canada và EU vẫn đang ở “đầu một chặng đường”, đồng thời đề cập việc các đề xuất sẽ được thảo luận và bỏ phiếu tại Quốc hội Canada. Vì vậy, người đang có kế hoạch định cư Canada chưa nên xem các cơ hội tại EU là quyền lợi đã được bảo đảm, mà cần chờ các thông báo và thỏa thuận chính thức tiếp theo.

Xem thêm: Thông tin định cư Canada 2026: Điều kiện, thủ tục và lộ trình định cư theo diện nào dễ?

Kết luận

Đề xuất đưa Canada trở thành “associate member” (thành viên liên kết) đầu tiên của EU đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong quan hệ Canada-châu Âu. Nếu hai bên đạt được thỏa thuận, quan hệ mới có thể mở rộng từ thương mại, công nghệ và năng lượng sang những lĩnh vực gần gũi hơn với người dân như học tập, làm việc và di chuyển giữa Canada và châu Âu.

Tuy nhiên, Canada hiện chưa trở thành thành viên liên kết của EU và chưa có quyền làm việc, học tập hay cư trú mới nào được áp dụng. Người đang có kế hoạch định cư Canada nên tiếp tục dựa trên các chương trình và điều kiện hiện hành, đồng thời theo dõi những thỏa thuận cụ thể được Canada và EU công bố trong thời gian tới.

Nếu đang cân nhắc định cư Canada, VICTORY hỗ trợ đánh giá hồ sơ dựa trên nghề nghiệp, kinh nghiệm, ngoại ngữ, tỉnh bang và mục tiêu của gia đình để xác định lộ trình phù hợp như Express Entry, Provincial Nominee Program – PNP (Chương trình Đề cử Tỉnh bang) hoặc Atlantic Immigration Program – AIP (Chương trình Nhập cư Đại Tây Dương).

VICTORY cũng sẽ tiếp tục cập nhật những thông báo mới về quan hệ Canada-EU và các thay đổi chính sách có thể ảnh hưởng đến người đang sinh sống, làm việc hoặc có kế hoạch định cư tại Canada.

Theo dõi mục Tin tức trên website VICTORY để cập nhật những thay đổi mới nhất về chính sách định cư Canada, hoặc đăng ký Bản tin VICTORY để nhận các thông tin quan trọng qua email.

Xem thêm các tin tức định cư mới nhất:

• EU yêu cầu 5 quốc gia Caribbean chấm dứt Golden Passport
• EU ban hành Chiến lược Visa đầu tiên sẽ thay đổi từ 2026
• Hy Lạp đề xuất tăng thuế chuyển nhượng nhà ở từ 3% lên 15% với người mua ngoài EU