[Bản tin Canada] Canada tái cấu trúc quyền hạn viên chức di trú IRCC từ 2026

Ottawa, ngày 16/01/2026 – Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã công bố phiên bản mới của Instrument of Designation and Delegation (IDD), xác nhận việc tái cấu trúc cơ chế phân quyền cho viên chức di trú, có hiệu lực từ 15/12/2025.

Theo thông báo, IDD mới mở rộng và điều chỉnh thẩm quyền xét duyệt hồ sơ trong hệ thống di trú Canada, bao gồm phân bổ lại quyền hạn cho các bộ phận xử lý hồ sơ, tái tổ chức khu vực địa lý và tách riêng mảng tị nạn. Những thay đổi này không sửa đổi điều kiện định cư hay tạo chương trình PR mới, nhưng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách IRCC tiếp nhận, phân luồng và ra quyết định đối với hồ sơ định cư trong thời gian tới.

Key Takeaways

• Canada đã ban hành phiên bản mới của Instrument of Designation and Delegation (IDD), được công bố ngày 16/01/2026 và có hiệu lực từ 15/12/2025, thay thế văn bản ban hành tháng 3/2025.
• IDD là văn bản pháp lý cốt lõi cho phép Bộ trưởng Di trú ủy quyền thẩm quyền xét duyệt hồ sơ cho viên chức IRCC và các cơ quan liên bang liên quan.
• Phiên bản IDD mới mở rộng và tái phân bổ quyền xét duyệt, với 189 thẩm quyền được giao cho viên chức các cấp, trong khi 15 thẩm quyền vẫn do Bộ trưởng trực tiếp nắm giữ.
• IRCC thành lập Service Delivery Sector và trao thêm quyền cho các bộ phận vận hành, cho phép viên chức trực tiếp xét và ra quyết định đối với hồ sơ work permit, study permit và permanent residence.
• IRCC giảm số khu vực xử lý hồ sơ di trú toàn cầu từ 9 xuống còn 5, nhằm tập trung hóa quản lý và chuẩn hóa quy trình xét duyệt; hồ sơ Việt Nam thuộc khu vực Indo-Pacific.
• IRCC tách riêng mảng tị nạn và tái định cư thành hai nhánh độc lập, đồng thời phân cấp rõ thẩm quyền xét hồ sơ refugee theo cấp bậc viên chức.
• Hệ thống di trú Canada cũng được điều chỉnh tên gọi và chức danh, bao gồm việc đổi “Immigration Officer” thành “Migration Officer” và bổ sung chức danh quản lý cấp PM-05.
• Các thay đổi trên không sửa đổi luật định cư, không tạo chương trình PR mới và không thay đổi điều kiện định cư hiện hành.

Canada công bố thay đổi mới trong cơ chế phân quyền di trú

Canada đã chính thức điều chỉnh cách ủy quyền và phân bổ thẩm quyền xét duyệt hồ sơ di trú thông qua việc ban hành phiên bản mới của Instrument of Designation and Delegation (IDD) – văn bản pháp lý cốt lõi quy định ai trong hệ thống di trú được quyền ra quyết định và ở mức độ nào.

Thông tin công bố chính thức

• Ngày công bố: 16/01/2026
• Hiệu lực: Từ 15/12/2025
• Văn bản thay thế: IDD ban hành tháng 3/2025

IDD là cơ sở pháp lý để Bộ trưởng Di trú ủy quyền thẩm quyền cho các viên chức thuộc Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), cũng như các cơ quan liên bang liên quan như CBSA và RCMP, trong quá trình xét duyệt hồ sơ định cư.

Nội dung thay đổi chính trong IDD mới

Theo phiên bản mới, Canada đã:

• Mở rộng phạm vi quyền hạn được giao cho viên chức các cấp
• Tái cấu trúc bộ máy xử lý hồ sơ, bao gồm:
  • Điều chỉnh khu vực địa lý
  • Sắp xếp lại các đơn vị chức năng
  • Phân tách rõ hơn mảng tị nạn

Tổng cộng:

• 189 thẩm quyền được ủy quyền cho viên chức di trú
• 15 thẩm quyền vẫn do Bộ trưởng Di trú trực tiếp nắm giữ

Mục tiêu của thay đổi

Chính phủ Canada cho biết việc điều chỉnh nhằm:

• Đơn giản hóa quy trình vận hành
• Tăng tính linh hoạt trong xét duyệt hồ sơ
• Phù hợp với bối cảnh IRCC đang tinh giản nhân sự và tái tổ chức hệ thống

IRCC mở rộng và phân bổ lại quyền xét duyệt cho viên chức di trú

Trong phiên bản IDD mới, Canada đã mở rộng đáng kể phạm vi quyền hạn được ủy quyền cho viên chức di trú, cho phép nhiều cấp và nhiều bộ phận trong hệ thống trực tiếp tham gia xét duyệt và ra quyết định đối với hồ sơ định cư.

Theo văn bản công bố, việc phân bổ lại thẩm quyền này áp dụng cho các viên chức thuộc Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC), cũng như một số cơ quan liên bang liên quan, nhằm giảm tải cho cấp quản lý cao và tăng tính linh hoạt trong xử lý hồ sơ.

Những bộ phận được trao thêm thẩm quyền

IDD mới mở rộng quyền hạn cho nhiều đơn vị vận hành, trong đó đáng chú ý gồm:

• Settlement and Resettlement Operations: Tham gia sâu hơn vào việc xét duyệt hồ sơ liên quan đến định cư và tái định cư.
• Service Delivery Sector (đơn vị mới): Được giao thực hiện các chức năng quan trọng như:
  • Tiến hành examination đối với đương đơn
  • Đánh giá tình trạng medical inadmissibility
  • Ra quyết định đối với hồ sơ work permit, study permit và permanent residence

Việc thành lập Service Delivery Sector cho thấy IRCC đang gom các khâu xử lý hồ sơ về một đầu mối vận hành, thay vì phân tán như trước đây.

Thẩm quyền của Bộ trưởng Di trú được giữ lại

Mặc dù mở rộng phân quyền, IDD mới vẫn giữ lại một số quyền quan trọng ở cấp Bộ trưởng:

• 189 thẩm quyền đã được ủy quyền cho viên chức các cấp
• 15 thẩm quyền vẫn do Bộ trưởng Di trú trực tiếp nắm giữ

Các quyền giữ lại thường liên quan đến:

• Quyết định mang tính chính sách
• Các trường hợp đặc biệt hoặc có tác động lớn
• Những vấn đề vượt quá phạm vi xử lý thông thường của viên chức

Ý nghĩa đối với hồ sơ định cư

Việc phân quyền rộng hơn đồng nghĩa với:

• Quyết định hồ sơ có thể được đưa ra ở cấp thấp hơn, không cần qua nhiều tầng phê duyệt
• Thời gian xử lý có thể rút ngắn, tùy từng diện và khu vực
• Chất lượng hồ sơ ban đầu trở nên quan trọng hơn, do viên chức có quyền quyết định trực tiếp dựa trên hồ sơ đã nộp

Tuy nhiên, thay đổi này không làm nới lỏng hay siết chặt điều kiện định cư, mà chỉ điều chỉnh ai là người có quyền ra quyết định trong hệ thống.

IRCC tái tổ chức khu vực xử lý hồ sơ di trú toàn cầu từ 9 vùng xuống còn 5

IRCC đã chính thức giảm số khu vực địa lý phụ trách xử lý hồ sơ di trú trên toàn cầu từ 9 xuống còn 5, theo cơ cấu mới trong phiên bản Instrument of Designation and Delegation (IDD) có hiệu lực từ 15/12/2025.

Đây là một thay đổi mang tính tổ chức nội bộ, nhằm tập trung hóa quản lý và đơn giản hóa cách phân luồng hồ sơ định cư, trong bối cảnh hệ thống di trú Canada đang được tinh giản và tái cấu trúc.

5 khu vực xử lý hồ sơ mới của IRCC

Theo cơ cấu mới, IRCC chia hoạt động xử lý hồ sơ theo 5 khu vực địa lý sau:

• Americas and the Caribbean
• Europe, Maghreb and Multilaterals
• Middle East
• Sub-Saharan Africa
• Indo-Pacific

Việc gộp các khu vực giúp IRCC giảm đầu mối quản lý, thay vì duy trì nhiều đơn vị khu vực nhỏ như trước đây.

Trước khi tái cấu trúc, IRCC được chia thành 9 khu vực, bao gồm nhiều vùng tách biệt như:

• Northern Europe
• South Asia
• North Asia
• South East Asia and Oceania
• United States of America

Việc hợp nhất các khu vực này phản ánh xu hướng chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ trên phạm vi rộng hơn, thay vì vận hành theo từng khu vực nhỏ với cách tiếp cận khác nhau.

Từ góc độ người nộp hồ sơ định cư, thay đổi này có thể dẫn đến:

• Thay đổi nơi tiếp nhận và xử lý hồ sơ, dù loại hồ sơ không đổi
• Chuẩn đánh giá nội bộ được đồng bộ hóa giữa nhiều quốc gia trong cùng khu vực
• Tốc độ xử lý có thể thay đổi (nhanh hoặc chậm hơn), tùy từng diện và khối lượng hồ sơ của khu vực

Đối với người Việt Nam, hồ sơ định cư Canada sẽ được xếp trong khu vực Indo-Pacific, cùng với nhiều quốc gia châu Á – Thái Bình Dương khác.

IRCC tách riêng mảng tị nạn và tái định cư trong cơ cấu mới

IRCC đã chính thức tách mảng tị nạn và tái định cư thành 2 nhánh độc lập, nhằm làm rõ chức năng, phân cấp thẩm quyền và giảm chồng chéo trong quá trình xét duyệt hồ sơ liên quan đến bảo vệ nhân đạo.

Theo phiên bản Instrument of Designation and Delegation (IDD) mới, việc tái cấu trúc này áp dụng trong hệ thống của Immigration, Refugees and Citizenship Canada, đồng thời đi kèm điều chỉnh phân quyền xét hồ sơ theo cấp bậc viên chức.

2 nhánh mới trong cơ cấu xử lý hồ sơ

IRCC chia bộ phận trước đây thành hai nhánh riêng biệt:

• Asylum Branch: Phụ trách các hồ sơ yêu cầu tị nạn (asylum claims) nộp trong lãnh thổ Canada, tập trung vào quy trình xác định đủ điều kiện và đánh giá ban đầu.
• Resettlement, Family, and Humanitarian Branch: Phụ trách tái định cư người tị nạn từ nước ngoài, các hồ sơ nhân đạo và đoàn tụ gia đình thuộc diện đặc thù.

Việc tách nhánh giúp IRCC chuyên môn hóa từng mảng, thay vì xử lý chung trong một đơn vị như trước đây.

Phân quyền mới trong xét hồ sơ tị nạn

IDD mới cũng phân cấp rõ thẩm quyền giữa các cấp viên chức:

• Viên chức cấp thấp hơn: Được ủy quyền xác nhận tính đủ điều kiện (eligibility) của hồ sơ tị nạn.
• Viên chức cấp cao hơn: Chịu trách nhiệm ra quyết định không đủ điều kiện (ineligibility) và các trường hợp phức tạp hơn.

Cách phân cấp này nhằm:

• Rút ngắn thời gian xử lý ở giai đoạn đầu
• Giảm tồn đọng hồ sơ do thiếu rõ ràng về thẩm quyền
• Đảm bảo các quyết định mang tính loại trừ được xem xét ở cấp cao hơn

IRCC điều chỉnh tên gọi và chức danh trong hệ thống di trú

Cùng với việc tái cấu trúc phân quyền và tổ chức bộ máy, IRCC đã điều chỉnh tên gọi một số đơn vị và chức danh viên chức trong hệ thống di trú nhằm phản ánh rõ hơn vai trò vận hành và chức năng chuyên môn theo cơ cấu mới.

Những thay đổi này được ghi nhận trong phiên bản

Instrument of Designation and Delegation (IDD) mới, áp dụng trong toàn bộ hệ thống của Immigration, Refugees and Citizenship Canada và các đơn vị liên quan.

Những thay đổi đáng chú ý về tên gọi và chức danh

Theo IDD mới, IRCC thực hiện một số điều chỉnh hành chính quan trọng:

• Đổi tên bộ phận:
  • Integrity Risk Management → Migration Integrity Operations
  • Việc đổi tên nhằm làm rõ chức năng tập trung vào tính toàn vẹn của hệ thống di trú, thay vì chỉ quản lý rủi ro nội bộ.
• Đổi tên chức danh viên chức:
  • Immigration Officer → Migration Officer
  • Tên gọi mới phản ánh phạm vi công việc rộng hơn, không chỉ giới hạn ở xét hồ sơ nhập cư mà bao gồm nhiều hoạt động quản lý di trú.
• Bổ sung chức danh “Manager”
  • Áp dụng cho viên chức cấp PM-05 hoặc tương đương
  • Thuộc Immigration Operations Branch và Humanitarian and Identity Operations Branch

Kết luận

Việc Canada ban hành phiên bản mới của Instrument of Designation and Delegation (IDD) cho thấy IRCC đang tái cấu trúc sâu cách vận hành hệ thống di trú, từ phân quyền xét duyệt, tổ chức khu vực xử lý đến sắp xếp lại các mảng tị nạn và chức danh nội bộ. Đây là thay đổi mang tính hệ thống và dài hạn, diễn ra trong bối cảnh chính phủ Canada tinh giản bộ máy và điều chỉnh cách cung cấp dịch vụ công.

Dù không sửa đổi luật định cư, không thay đổi điều kiện PR và không tạo chương trình nhập cư mới, các điều chỉnh này ảnh hưởng trực tiếp đến cách hồ sơ định cư được phân công, xử lý và ra quyết định trong thực tế. Với người đang hoặc sắp nộp hồ sơ định cư Canada, việc nắm rõ bối cảnh chính sách và cách IRCC vận hành là yếu tố quan trọng để chuẩn bị hồ sơ phù hợp và tránh hiểu nhầm về tiến độ xử lý.

Để cập nhật tin tức định cư Canada mới nhất, cũng như các phân tích chuyên sâu về chính sách di trú, thay đổi trong quy trình xét duyệt và tác động thực tế đến lộ trình định cư, bạn có thể theo dõi thêm các bài viết trong chuyên mục Blog của VICTORY.

Xem thêm các tin tức định cư mới nhất:

• Ontario cải tổ OINP: Cấu trúc lại diện việc làm & mở mới diện doanh nhân
• 5 thay đổi lớn trong hệ thống định cư Canada có hiệu lực từ ngày 1/1/2026
• Canada mở lại LMIA lương thấp tại 8 khu vực từ Q1/2026